สาระสำคัญ
- ก่อนสร้างบ้านหรือร้านทุกหลัง ต้องได้รับ ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) ก่อนเสมอ
- เอกสารหลักที่ขาดไม่ได้คือ แบบแปลนที่รับรองโดยวิศวกร/สถาปนิก และ โฉนดที่ดิน
- ระยะเวลารอพิจารณาปกติ 30–45 วันทำการ สำหรับอาคารทั่วไป
- สร้างก่อนได้ใบ เสี่ยงโดนสั่งหยุดงานและรื้อถอนโดยไม่ได้รับค่าชดเชย
”จะเริ่มสร้างได้เลยไหม?” — คำถามที่คนมักถามช้าไป
เจ้าของที่ดินหลายรายเร่งสร้างก่อน แล้วค่อยมาคิดเรื่องใบอนุญาตทีหลัง บางคนบอกว่า “แค่สร้างบ้านเล็กๆ เอง คงไม่เป็นไร” แต่พอเจ้าหน้าที่มาตรวจ สิ่งที่รอคืองานสั่งหยุด บางรายต้องเสียค่ารื้อถอนอีกต่างหาก
ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) ไม่ใช่เรื่องของอาคารใหญ่โตเท่านั้น แค่ปลูกบ้านชั้นเดียวพื้นที่เกิน 10 ตร.ม. ก็ต้องขอแล้ว
ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 คืออะไร?
ใบ อ.1 คือหนังสืออนุญาตจาก สำนักงานเขต (กทม.) หรือ เทศบาล/อบต. (ต่างจังหวัด) ที่บอกว่าคุณสามารถก่อสร้างอาคารตามแบบที่ยื่นได้
งานที่ต้องขอใบ อ.1:
- สร้างบ้านพักอาศัยใหม่
- สร้างร้านค้าหรืออาคารพาณิชย์ใหม่
- ต่อเติมที่เพิ่มพื้นที่หรือโครงสร้างหลัก
- รื้อถอนอาคาร
เช็กก่อนขอ — ผังเมืองและระยะร่น
ก่อนยื่นเอกสารใดๆ ต้องตรวจสอบสองเรื่องนี้ก่อน:
- ผังเมือง — ที่ดินของคุณอยู่ในโซนสีอะไร สร้างอะไรได้บ้าง
- ระยะร่น — อาคารต้องเว้นระยะห่างจากถนนและเขตที่ดินข้างเคียงเท่าไหร่
ถ้าแบบแปลนไม่ผ่านสองเรื่องนี้ ยื่นเอกสารไปก็ตีกลับ เสียเวลาเปล่า
เอกสารที่ต้องเตรียม
| เอกสาร | รายละเอียด |
|---|---|
| แบบแปลนอาคาร | รับรองโดยวิศวกร/สถาปนิกที่มีใบอนุญาต อย่างน้อย 5 ชุด |
| หนังสือรับรองผู้ออกแบบ | วิศวกร/สถาปนิก ลงนามและประทับตรา |
| สำเนาโฉนดที่ดิน | หรือเอกสารสิทธิ์ที่ดิน |
| สำเนาบัตรประชาชน | ของเจ้าของที่ดิน |
| แผนผังแสดงที่ตั้ง | ระบุตำแหน่งที่ดินชัดเจน |
| หนังสือยินยอม | กรณีเจ้าของที่ดินกับผู้ขอไม่ใช่คนเดียวกัน |
| หนังสือมอบอำนาจ | กรณีให้คนอื่นยื่นแทน |
เอกสารบางรายการอาจเพิ่มเติมตามข้อกำหนดท้องถิ่น ควรโทรถามสำนักงานเขต/เทศบาลก่อนเสมอ
ขั้นตอนและระยะเวลา
| ขั้นตอน | ระยะเวลาโดยประมาณ |
|---|---|
| เตรียมแบบแปลนกับวิศวกร/สถาปนิก | 2–4 สัปดาห์ |
| ยื่นเอกสารที่สำนักงานเขต/เทศบาล | 1 วัน |
| เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสาร | 5–10 วันทำการ |
| เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสอบ | นัดหมายภายใน 15 วัน |
| พิจารณาและออกใบอนุญาต | รวม 30–45 วันทำการ |
อาคารขนาดใหญ่หรืออาคารพิเศษอาจใช้เวลานานกว่า
ค่าธรรมเนียมราชการ
| ประเภทงาน | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|
| ก่อสร้างบ้านพักอาศัย | 0.5–1 บาท/ตร.ม. |
| ก่อสร้างอาคารพาณิชย์ | 1–2 บาท/ตร.ม. |
| ดัดแปลงอาคาร | ครึ่งหนึ่งของอัตราก่อสร้างใหม่ |
ค่าธรรมเนียมราชการไม่มาก แต่ค่าจ้างวิศวกร/สถาปนิกทำแบบแปลนอยู่ที่หลักหมื่นถึงแสนบาท ขึ้นอยู่กับขนาดอาคาร
ถ้าสร้างโดยไม่มีใบ อ.1 จะเกิดอะไรขึ้น?
- เจ้าหน้าที่มีอำนาจ สั่งหยุดก่อสร้าง ได้ทันที
- ถ้าสร้างเสร็จแล้ว อาจถูก สั่งให้รื้อถอน หรือแก้ไขส่วนที่ผิดกฎ
- ปรับสูงสุด 10,000 บาทต่อวัน จนกว่าจะแก้ไข
- อาคารที่ไม่มีใบอนุญาต ขอเลขที่บ้านและมิเตอร์ไฟฟ้าไม่ได้ ตามขั้นตอนปกติ
SN Permit ช่วยได้อย่างไร?
การขอใบ อ.1 ต้องประสานงานหลายฝ่าย ตั้งแต่วิศวกร/สถาปนิก ไปจนถึงสำนักงานเขตหรือเทศบาล และต้องรู้ว่าพื้นที่นั้นมีข้อจำกัดอะไรบ้างก่อน
สิ่งที่เราช่วยได้:
- ตรวจสอบผังเมืองและระยะร่น ก่อนเริ่มวางแผน
- ประสานงานกับสถาปนิก/วิศวกร เตรียมแบบแปลนให้ถูกต้อง
- รวบรวมเอกสารและยื่นราชการ ครบชุด ไม่ต้องวิ่งเอง
- ติดตามสถานะ และรับใบอนุญาตส่งถึงมือคุณ
พื้นที่บริการเต็มรูปแบบ: กรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ
สรุป
ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) คือสิ่งแรกที่ต้องมีก่อนเริ่มสร้าง ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัยหรือร้านค้า ขั้นตอนไม่ซับซ้อน แต่ต้องเตรียมเอกสารให้ครบและถูกต้องตั้งแต่ต้น โดยเฉพาะแบบแปลนที่ต้องผ่านวิศวกร/สถาปนิก
เช็กผังเมืองและระยะร่นก่อน แล้วค่อยเตรียมแบบ — ลำดับนี้สำคัญมาก
โทษถ้าก่อสร้างโดยไม่มีใบอนุญาต
ก่อสร้างอาคารโดยไม่ขอใบอนุญาต (อ.1) หรือสร้างผิดแบบที่ยื่นไว้ มีโทษตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
- จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือ ปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- ปรับรายวันไม่เกิน 30,000 บาท จนกว่าจะหยุดก่อสร้างหรือรื้อถอน
- เจ้าพนักงานมีอำนาจออกคำสั่งให้รื้อถอนอาคารที่สร้างผิดกฎหมาย ทั้งหลัง โดยค่าใช้จ่ายตกเป็นของเจ้าของ
จะสร้างบ้านหรือสร้างร้าน ให้เราช่วยยื่นใบอนุญาตให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น ทักมาปรึกษาฟรี
บทความที่เกี่ยวข้อง