สาระสำคัญ

  • ก่อนสร้างบ้านหรือร้านทุกหลัง ต้องได้รับ ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) ก่อนเสมอ
  • เอกสารหลักที่ขาดไม่ได้คือ แบบแปลนที่รับรองโดยวิศวกร/สถาปนิก และ โฉนดที่ดิน
  • ระยะเวลารอพิจารณาปกติ 30–45 วันทำการ สำหรับอาคารทั่วไป
  • สร้างก่อนได้ใบ เสี่ยงโดนสั่งหยุดงานและรื้อถอนโดยไม่ได้รับค่าชดเชย

”จะเริ่มสร้างได้เลยไหม?” — คำถามที่คนมักถามช้าไป

เจ้าของที่ดินหลายรายเร่งสร้างก่อน แล้วค่อยมาคิดเรื่องใบอนุญาตทีหลัง บางคนบอกว่า “แค่สร้างบ้านเล็กๆ เอง คงไม่เป็นไร” แต่พอเจ้าหน้าที่มาตรวจ สิ่งที่รอคืองานสั่งหยุด บางรายต้องเสียค่ารื้อถอนอีกต่างหาก

ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) ไม่ใช่เรื่องของอาคารใหญ่โตเท่านั้น แค่ปลูกบ้านชั้นเดียวพื้นที่เกิน 10 ตร.ม. ก็ต้องขอแล้ว


ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 คืออะไร?

ใบ อ.1 คือหนังสืออนุญาตจาก สำนักงานเขต (กทม.) หรือ เทศบาล/อบต. (ต่างจังหวัด) ที่บอกว่าคุณสามารถก่อสร้างอาคารตามแบบที่ยื่นได้

งานที่ต้องขอใบ อ.1:

  • สร้างบ้านพักอาศัยใหม่
  • สร้างร้านค้าหรืออาคารพาณิชย์ใหม่
  • ต่อเติมที่เพิ่มพื้นที่หรือโครงสร้างหลัก
  • รื้อถอนอาคาร

เช็กก่อนขอ — ผังเมืองและระยะร่น

ก่อนยื่นเอกสารใดๆ ต้องตรวจสอบสองเรื่องนี้ก่อน:

  1. ผังเมือง — ที่ดินของคุณอยู่ในโซนสีอะไร สร้างอะไรได้บ้าง
  2. ระยะร่น — อาคารต้องเว้นระยะห่างจากถนนและเขตที่ดินข้างเคียงเท่าไหร่

ถ้าแบบแปลนไม่ผ่านสองเรื่องนี้ ยื่นเอกสารไปก็ตีกลับ เสียเวลาเปล่า


เอกสารที่ต้องเตรียม

เอกสารรายละเอียด
แบบแปลนอาคารรับรองโดยวิศวกร/สถาปนิกที่มีใบอนุญาต อย่างน้อย 5 ชุด
หนังสือรับรองผู้ออกแบบวิศวกร/สถาปนิก ลงนามและประทับตรา
สำเนาโฉนดที่ดินหรือเอกสารสิทธิ์ที่ดิน
สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของที่ดิน
แผนผังแสดงที่ตั้งระบุตำแหน่งที่ดินชัดเจน
หนังสือยินยอมกรณีเจ้าของที่ดินกับผู้ขอไม่ใช่คนเดียวกัน
หนังสือมอบอำนาจกรณีให้คนอื่นยื่นแทน

เอกสารบางรายการอาจเพิ่มเติมตามข้อกำหนดท้องถิ่น ควรโทรถามสำนักงานเขต/เทศบาลก่อนเสมอ


ขั้นตอนและระยะเวลา

ขั้นตอนระยะเวลาโดยประมาณ
เตรียมแบบแปลนกับวิศวกร/สถาปนิก2–4 สัปดาห์
ยื่นเอกสารที่สำนักงานเขต/เทศบาล1 วัน
เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสาร5–10 วันทำการ
เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสอบนัดหมายภายใน 15 วัน
พิจารณาและออกใบอนุญาตรวม 30–45 วันทำการ

อาคารขนาดใหญ่หรืออาคารพิเศษอาจใช้เวลานานกว่า


ค่าธรรมเนียมราชการ

ประเภทงานค่าธรรมเนียม
ก่อสร้างบ้านพักอาศัย0.5–1 บาท/ตร.ม.
ก่อสร้างอาคารพาณิชย์1–2 บาท/ตร.ม.
ดัดแปลงอาคารครึ่งหนึ่งของอัตราก่อสร้างใหม่

ค่าธรรมเนียมราชการไม่มาก แต่ค่าจ้างวิศวกร/สถาปนิกทำแบบแปลนอยู่ที่หลักหมื่นถึงแสนบาท ขึ้นอยู่กับขนาดอาคาร


ถ้าสร้างโดยไม่มีใบ อ.1 จะเกิดอะไรขึ้น?

  • เจ้าหน้าที่มีอำนาจ สั่งหยุดก่อสร้าง ได้ทันที
  • ถ้าสร้างเสร็จแล้ว อาจถูก สั่งให้รื้อถอน หรือแก้ไขส่วนที่ผิดกฎ
  • ปรับสูงสุด 10,000 บาทต่อวัน จนกว่าจะแก้ไข
  • อาคารที่ไม่มีใบอนุญาต ขอเลขที่บ้านและมิเตอร์ไฟฟ้าไม่ได้ ตามขั้นตอนปกติ

SN Permit ช่วยได้อย่างไร?

การขอใบ อ.1 ต้องประสานงานหลายฝ่าย ตั้งแต่วิศวกร/สถาปนิก ไปจนถึงสำนักงานเขตหรือเทศบาล และต้องรู้ว่าพื้นที่นั้นมีข้อจำกัดอะไรบ้างก่อน

สิ่งที่เราช่วยได้:

  • ตรวจสอบผังเมืองและระยะร่น ก่อนเริ่มวางแผน
  • ประสานงานกับสถาปนิก/วิศวกร เตรียมแบบแปลนให้ถูกต้อง
  • รวบรวมเอกสารและยื่นราชการ ครบชุด ไม่ต้องวิ่งเอง
  • ติดตามสถานะ และรับใบอนุญาตส่งถึงมือคุณ

พื้นที่บริการเต็มรูปแบบ: กรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ


สรุป

ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) คือสิ่งแรกที่ต้องมีก่อนเริ่มสร้าง ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัยหรือร้านค้า ขั้นตอนไม่ซับซ้อน แต่ต้องเตรียมเอกสารให้ครบและถูกต้องตั้งแต่ต้น โดยเฉพาะแบบแปลนที่ต้องผ่านวิศวกร/สถาปนิก

เช็กผังเมืองและระยะร่นก่อน แล้วค่อยเตรียมแบบ — ลำดับนี้สำคัญมาก


โทษถ้าก่อสร้างโดยไม่มีใบอนุญาต

ก่อสร้างอาคารโดยไม่ขอใบอนุญาต (อ.1) หรือสร้างผิดแบบที่ยื่นไว้ มีโทษตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522

  • จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือ ปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
  • ปรับรายวันไม่เกิน 30,000 บาท จนกว่าจะหยุดก่อสร้างหรือรื้อถอน
  • เจ้าพนักงานมีอำนาจออกคำสั่งให้รื้อถอนอาคารที่สร้างผิดกฎหมาย ทั้งหลัง โดยค่าใช้จ่ายตกเป็นของเจ้าของ

จะสร้างบ้านหรือสร้างร้าน ให้เราช่วยยื่นใบอนุญาตให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น ทักมาปรึกษาฟรี


บทความที่เกี่ยวข้อง