สาระสำคัญ
- ต้นไม้บนทางสาธารณะ (เกาะกลาง ทางเท้า) เป็นของ กทม. หรือเทศบาล ห้ามตัดเองเด็ดขาด
- ต้นไม้ในที่ดินเอกชนตัดได้เลย ยกเว้นเป็น “ไม้หวงห้าม” ต้องขออนุญาตกรมป่าไม้ก่อน
- ยื่นขออนุญาตได้ที่สำนักงานเขต (กทม.) หรือเทศบาล ขึ้นอยู่กับพื้นที่
หน้าร้านมีต้นไม้ใหญ่บังป้ายร้าน แล้วคิดว่าตัดทิ้งเองได้เลย? รอก่อนนะครับ — ถ้าต้นไม้นั้นอยู่บนทางเท้าหรือเกาะกลางถนน ไม่ใช่ต้นไม้ของคุณ และการตัดเองโดยไม่ขออนุญาตมีโทษปรับหนักมาก
เรื่องนี้คนมักจะสับสน เพราะต้นไม้อยู่หน้าบ้านตัวเอง รู้สึกว่าน่าจะเป็นสิทธิ์ของเรา แต่ความจริงกฎหมายแบ่งชัดเจนมากว่าต้นไม้ไหนเป็นของใคร
ต้นไม้บนทางสาธารณะ — ของท้องถิ่น ไม่ใช่ของเรา
ต้นไม้ที่ปลูกอยู่บนเกาะกลางถนน ทางเท้า หรือพื้นที่สาธารณะอื่น ๆ เป็นทรัพย์สินของหน่วยงานท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็น กทม. เทศบาล หรือ อบต. แล้วแต่พื้นที่
ถ้าอยากตัดหรือตัดแต่ง ต้องแจ้งขออนุญาตจากหน่วยงานนั้นก่อนเสมอ ห้ามดำเนินการเองเด็ดขาด แม้จะรู้สึกว่าต้นไม้นั้น “บัง” หน้าร้านหรือบ้านของเราก็ตาม
โทษที่ดำเนินการเองโดยไม่ขออนุญาต มีทั้งค่าปรับและต้องรับผิดชอบค่าซ่อมแซมต้นไม้ที่เสียหาย หรืออาจถูกฟ้องเพิ่มอีก
ต้นไม้ในที่ดินเอกชน — ตัดได้ แต่มีข้อยกเว้น
ถ้าต้นไม้อยู่ในที่ดินที่มีโฉนดเป็นของคุณ โดยหลักแล้วตัดได้เลย ไม่ต้องขออนุญาต
ยกเว้น กรณีต้นไม้นั้นเป็น “ไม้หวงห้าม” ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ เช่น
- ไม้สัก
- ไม้ยาง
- ไม้ชิงชัน
- ไม้มะค่า
- ไม้ประดู่
ไม้หวงห้ามแม้จะอยู่ในที่ดินเอกชน ก็ยังต้องขออนุญาตจากสำนักงานป่าไม้ก่อนตัดทุกครั้ง เพราะกฎหมายคุ้มครองพันธุ์ไม้เหล่านี้ไว้เป็นพิเศษ
ต้นไม้ในพื้นที่กึ่งกลาง — ดูเส้นแบ่ง
บางครั้งก็ไม่แน่ใจว่าต้นไม้อยู่ในที่ดินเราหรือบนทางสาธารณะ วิธีตรวจสอบง่าย ๆ คือดูจากแนวรั้ว แนวโฉนด หรือขอให้เจ้าหน้าที่สำนักงานเขตมาตรวจสอบให้ก่อน จะได้ไม่ต้องเสี่ยง
ตารางสรุป: ต้นไม้แบบไหน ต้องขอจากใคร?
| ประเภทต้นไม้ | ตำแหน่ง | ต้องขออนุญาตจาก |
|---|---|---|
| ต้นไม้ทั่วไป | บนทางสาธารณะ (ทางเท้า/เกาะกลาง) | กทม. / เทศบาล / อบต. |
| ต้นไม้ทั่วไป | ในที่ดินเอกชน | ไม่ต้องขอ (ตัดได้เลย) |
| ไม้หวงห้าม (สัก/ยาง/ฯลฯ) | บนทางสาธารณะ | กทม. / เทศบาล + กรมป่าไม้ |
| ไม้หวงห้าม (สัก/ยาง/ฯลฯ) | ในที่ดินเอกชน | สำนักงานป่าไม้ในพื้นที่ |
| ต้นไม้ริมแม่น้ำ/คลอง | พื้นที่ควบคุม | กรมเจ้าท่า / หน่วยงานที่รับผิดชอบ |
กรณีฉุกเฉิน ต้นไม้เสี่ยงล้ม
ถ้าต้นไม้ทางสาธารณะเสี่ยงล้มหรืองอกรุกล้ำเข้ามาในบ้าน อย่าตัดเองนะครับ แต่ให้แจ้งฉุกเฉินไปที่สำนักงานเขตหรือเทศบาลในพื้นที่ได้เลย มีทีมงานมาจัดการให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
SN Permit ช่วยได้อย่างไร?
หลายคนไม่แน่ใจว่าต้นไม้หน้าบ้านตัวเองนั้นเข้าข่ายต้องขออนุญาตหรือเปล่า หรือไม่รู้ว่าจะยื่นเอกสารที่ไหน เราช่วยตรวจสอบให้ได้ครับ ว่าต้นไม้คุณอยู่ในกรณีไหน ต้องขอจากหน่วยงานไหน และถ้าต้องขอ เราก็ยื่นให้ได้เลย ไม่ต้องไปเองเพื่อนัดหน้างาน
สรุป
ก่อนตัดต้นไม้ใหญ่ ให้ถามตัวเองก่อนว่า ต้นไม้นี้อยู่ในที่ดินเราหรือเปล่า ถ้าอยู่บนทางเท้าหรือพื้นที่สาธารณะ ต้องขออนุญาตก่อนเสมอ ถ้าอยู่ในที่ดินเราแต่เป็นไม้หวงห้าม ก็ยังต้องขออนุญาตอีกเหมือนกัน ดีกว่าถูกปรับทีหลังแน่นอนครับ
โทษถ้าตัดต้นไม้สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต
ตัดหรือทำลายต้นไม้บนที่สาธารณะหรือไม้หวงห้ามโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษตามกฎหมายหลายฉบับ
| กรณี | โทษ | กฎหมาย |
|---|---|---|
| ตัดต้นไม้บนที่สาธารณะ (ทางเท้า/เกาะกลาง) | ปรับ + ต้องจ่ายค่าเสียหาย | กฎหมายท้องถิ่น/พ.ร.บ. รักษาความสะอาด |
| ตัดไม้หวงห้ามในที่ดินตัวเองโดยไม่ขออนุญาต | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ | พ.ร.บ. ป่าไม้ 2484 |
ไม่แน่ใจว่าต้นไม้หน้าบ้านหรือหน้าร้านของคุณตัดได้เลยหรือต้องขอก่อน ทักมาถามได้เลย — ปรึกษาฟรี
บทความที่เกี่ยวข้อง